Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, phụ nữ mang thai trên 13 tuần và cho con bú thuộc đối tượng tiêm vắc xin Covid-19. Lợi ích tiêm phòng vắc xin Covid-19 cho phụ nữ mang thai và những vấn đề cần lưu ý như thế nào?
Phụ nữ mang thai cần thiết tiêm vắc xin phòng Covid-19
Lợi ích của việc tiêm vắc xin Covid-19
Phụ nữ mang thai hoặc không mang thai đều có nguy cơ nhiễm vi rút như nhau, song phụ nữ mang thai khi nhiễm dễ diễn tiến nặng. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai lại là đối tượng dễ bị diễn biến nặng khi mắc Covid-19 bởi trong quá trình mang thai, phụ nữ cũng có tình trạng suy giảm miễn dịch nhất định. Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh với nhóm này là rất cần thiết, là cách bảo vệ cả mẹ và bé. Đặc biệt, phụ nữ mang thai cần được sàng lọc kỹ trước tiêm, cần khám thai để biết tình trạng của mình và em bé trước khi tiêm.
Tiêm loại vắc xin nào?
Hiện nay Việt Nam đang triển khai tiêm các loại vắc xin Covid-19 của AstraZeneca, Pfizer, Moderna,… tất cả các vắc xin này đều tiêm được cho phụ nữ đang mang thai tuần thứ 13 trở lên và phụ nữ cho con bú (chống chỉ định tiêm chủng đối với Sputnik V). Khi đến các cơ sở tiêm chủng, bác sĩ và nhân viên y tế sẽ cho sẽ tiêm loại vắc xin gì, lịch tiêm như thế nào, tác dụng phụ của vắc xin (nếu có), cách theo dõi để phát hiện sớm các tác dụng phụ sau tiêm, từ đó, giúp phụ nữ mang thai an tâm nhất với việc tiêm vắc xin theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Khám sàng lọc tiêm chủng cho phụ nữ mang thai
Khi mang thai, việc tiêm các vắc-xin cần thiết và khám sàng lọc trước khi tiêm chủng là vô cùng quan trọng. Bác sĩ và chuyên viên y tế hỏi tiền sử và các thông tin có liên quan, đánh giá tình trạng sức khỏe, kiểm tra tim phổi, đo thân nhiệt, nghe tim thai, đo huyết áp,… Mẹ bầu là đối tượng nhạy cảm, nên quy trình khám sàng lọc đòi hỏi tính an toàn, cẩn trọng hơn rất nhiều.
Quy trình khám sàng lọc đòi hỏi tính an toàn, cẩn trọng để đánh giá tình trạng sức khỏe trước khi tiêm ngừa
Lịch tiêm phòng
Hầu hết các loại vắc xin Covid-19 hiện nay đều tiêm 2 liều với thời gian 2 mũi khác nhau tùy từng loại vắc xin. Các dữ liệu khoa học cho thấy hiệu lực bảo vệ của vắc xin đã bắt đầu hình thành sau khi tiêm liều thứ nhất, liều tiêm thứ hai sẽ làm gia tăng hiệu lực bảo vệ đó.
Phụ nữ mang thai trên 13 tuần cần được tiêm đủ số mũi vắc xin phòng Covid-19 và kết thúc mũi tiêm thứ hai trước 36 tuần 6 ngày. Trường hợp nếu không kịp hoàn tất mũi tiêm thai phụ sẽ thực hiện tiêm mũi trong thời kì hậu sản.
Bên cạnh đó, phụ nữ mang thai còn có lịch tiêm vắc xin khác (ví dụ như vắc xin phòng uốn ván…). Những vắc xin này cần tiêm trước vắc xin phòng Covid 19 ít nhất 14 ngày hoặc cách 28 ngày sau thời điểm tiêm vắc xin phòng Covid 19.
Thai phụ bị sốt sau tiêm vắc xin Covid-19 có nên dùng thuốc?
Phản ứng sốt sau tiêm vắc xin Covid-19 khiến các thai phụ lo lắng. Vậy xử lý phản ứng sốt sau tiêm ở thai phụ như thế nào? Theo Bộ Y tế, một số triệu chứng “giả cúm” sau tiêm vắc xin Covid-19 là sốt, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, ớn lạnh, đau cơ, đau tại chỗ tiêm, bồn chồn… Đây là biểu hiện bình thường của cơ thể đang rất khỏe mạnh và nó phản ứng lại với tất cả những chất được đưa vào. Nếu thai phụ xuất hiện các biểu hiện trên kèm với sốt trên 38 độ C có thể sử dụng thuốc hạ sốt.
Hiện nay, các loại thuốc hạ sốt phổ biến được Bộ Y tế quy định cũng như là các bác sĩ Sản khoa quy định quy cách mà thai phụ có thể sử dụng là nhóm thuốc Acetaminophen, Paracetamol hay Panadol. Tùy vào tình trạng sốt mà mẹ bầu uống 2-3 lần/ngày, cách 8-12 tiếng uống 1 viên. Thông thường, các phản ứng này sẽ xảy ra trong vòng 48-72h và sau đó sẽ biến mất hoàn toàn.
Trong trường hợp sốt cao 39-40 độ C kéo dài tới ngày thứ 4, 5, có nhiều biểu hiện như ho, chảy nước mũi, ho khạc đờm nhiều, sốt cao kèm khó thở thì thai phụ nên đến ngay bệnh viện để kiểm tra vì rất có thể chúng ta có một bệnh lý khác chứ không phải là các phản ứng phụ sau tiêm vắc xin.
Những phản ứng phụ nữ mang thai có thể gặp sau tiêm vắc xin Covid-19
Phụ nữ mang thai khi tiêm vắc xin phòng Covid-19 có thể gặp các phản ứng phụ như người bình thường. Các dấu hiệu thông thường: sốt, mệt mỏi, đau đầu, ớn lạnh, đau cơ, đau khớp, tăng cảm giác đau, ngứa, sưng, đỏ, đau tại chỗ tiêm, bồn chồn…
Dấu hiệu thông thường diễn biến nặng lên như sốt cao >=39 độC, sưng/đỏ lan rộng tại chỗ tiêm, đau cơ dữ dội, tăng huyết áp hoặc tụt huyết áp, kẹt huyết áp…
Các phản ứng nghiêm trọng sau tiêm vắc xin phòng Covid-19 như: Ở miệng (tê quanh môi hoặc lưỡi…), Ở da (Phát ban, môi mẩn đỏ, tím tái hoặc đỏ da…), Ở họng (Ngứa, căng cứng, tắc nghẹn, khản đặc…); Đường tiêu hóa (nôn, tiêu chảy, đau quặn bụng…); Đường hô hấp (thở dốc, thở khò khè, thở rít, khó thở, cảm giác nghẹt thở, ho…); Toàn thân (mạch yếu, chóng mặt, choáng/xây xẩm, cảm giác muốn ngã, chân tay co quắp…).
Thai phụ mắc bệnh nền có nên tiêm vắc xin Covid-19?
Với phụ nữ mang thai mắc bệnh nền vẫn có thể tiêm, xong phải tầm soát kỹ hơn và tuân thủ theo chỉ định của các y bác sĩ. Sau tiêm, thai phụ cũng cần phải theo dõi sức khoẻ như người bình thường, nếu có các dấu hiệu nghiêm trọng xuất hiện như sốt cao, tím tái, thở dốc… cần liên hệ y tế ngay. Đặc biệt, sau tiêm một đến hai tuần, thai phụ cần đi khám thai để kiểm tra em bé.
Như vậy, phụ nữ mang thai có thể tiêm các loại vắc xin phòng Covid-19. Các thai phụ nên đi tiêm vắc xin trong bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp. Tiêm vắc xin vừa bảo vệ người mẹ trước nguy cơ mắc, diễn biến nặng khi mắc Covid-19, vừa truyền kháng thể chủ động sang em bé, bảo vệ em bé những tháng đầu đời.
BVQY175 tổng hợp