Đại dịch COVID-19 đã làm đảo lộn cuộc sống của người dân nhiều quốc gia trên thế giới khi phải chứng kiến cảnh hạn chế đi lại, nhiều doanh nghiệp, trường học đóng cửa, tâm lý căng thẳng lo bị lây nhiễm, bị mất việc làm, mất nguồn thu nhập,… Với cuộc chiến chống Covid-19 cam go hiện nay tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam, đội ngũ nhân viên y tế cũng đang gặp nhiều thách thức và áp lực công việc trước số ca bệnh Covid-19 đang ngày càng tăng.
Theo chuyên gia sức khỏe tâm thần, nhân viên y tế chịu tác động lớn của dịch Covid-19 khi họ là lực lượng trực chiến ở những điểm nóng dịch bệnh để bảo vệ cuộc sống cho người bệnh. Đặc biệt, tại các đơn vị Hồi sức cấp cứu và tâm dịch các tỉnh, thành phía Nam hiện nay, áp lực đối với đội ngũ y, bác sĩ vô cùng lớn. Họ cũng dễ rơi vào tâm lý căng thẳng, lo âu, thậm chí trầm cảm như bao người khác, với những lý do mất cân bằng trong cuộc sống thường nhật, sợ lây lan, thêm vào đó, họ còn bị căng thẳng do chính đặc thù nghề nghiệp, sứ mạng và trách nhiệm phụng sự trong đại dịch Covid-19 này.
Sức khỏe tâm lý của nhân viên y tế trong mùa dịch COVID-19 đang rất cần được quan tâm.
Nhiều y bác sĩ đã ở trong trạng thái căng thẳng do chính đặc thù nghề nghiệp,
sứ mạng và trách nhiệm phụng sự trong đại dịch Covid-19.
Để hỗ trợ cho nhân viên y tế tự vượt qua các vấn đề tâm lý, giảm căng thẳng phần nào khi đối phó với đại dịch Covid-19 trong giai đoạn khủng hoảng, Bác sỹ Nguyễn Văn Ca – Bệnh viện Quân Y 175 đã có một số gợi ý giúp giảm bớt những áp lực:
Bảo đảm an toàn: Đây là nguyên tắc đầu tiên và là yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý của nhân viên y tế. Mọi kiến thức về an toàn phải nắm vững, thực hành đúng từng bước nhỏ của quy trình chăm sóc người bệnh, sử dụng dụng cụ, hóa chất, tránh nhầm lẫn trong việc dùng thuốc, phẫu thuật và thủ thuật để đảm bảo an toàn và phòng ngừa sai sót chuyên môn kỹ thuật.
Tự “lắng nghe” sức khỏe của mình: Để đảm bảo an toàn cho bản thân và cho mọi người, nhân viên y tế nên nhận thức được tình trạng sức khỏe của bản thân, bằng cách tự kiểm tra xem “Hôm nay mình có sốt không? Có ho không? Có khó thở không?”
Nhận diện dấu hiệu khi bản thân bị căng thẳng (stress):
- Biểu hiện cơ thể: Mệt mỏi, buồn nôn, chóng mặt, vã mồ hôi, đau đầu, khát nước…
- Biểu hiện nhận thức: Khó tập trung, trí nhớ kém, ác mộng, khả năng giải quyết vấn đề kém nhanh nhạy…
- Biểu hiện hành vi: Dễ tức giận, ăn uống không ổn định, bồn chồn, thu mình, có cơn bùng nổ cảm xúc…
- Các biểu hiện cảm xúc: Lo lắng/hoảng sợ, cảm giác có tội lỗi/ thất bại, trầm buồn, quá tải, chê trách người khác…
Cách khắc phục và cân bằng cảm xúc:
- Dành thời gian nghỉ ngơi: Khi có các biểu hiện trên, bạn hãy dành một khoảng thời gian hợp lý để nghỉ ngơi hoàn toàn.
- Hít thở không khí trong lành: Thời gian rảnh hãy hít thở sâu 5 lần (chú ý chọn không gian an toàn, đặc biệt khi bạn ở trong môi trường bệnh viện). Một trong những phương pháp giúp bạn thư giãn gần như ngay lập tức là phương pháp thở bụng (có nghĩa: khi hít vào bụng căng lên, khi thở ra bụng xẹp xuống. Các động tác hít sâu thở ra nhịp nhàng làm giảm kích thích trên hệ thần kinh giao cảm; từ đó, chúng ta sẽ giảm được những phản ứng căng thẳng).
- Ăn uống đầy đủ và sử dụng thực phẩm một cách lành mạnh.
- Tránh dùng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá.
- Ngủ đủ giấc.
- Tranh thủ thời gian để nghỉ ngơi lấy lại sức sau khi làm việc hoặc giữa các ca trực.
- Tập thể dục: đi bộ trong phòng, tập những bài thể dục ưa thích trong điều kiện có thể.
- Dành ít nhất 20 phút mỗi ngày cho các hoạt động thư giãn theo sở thích như đọc sách, nghe nhạc,… để tinh thần phấn chấn tươi vui hơn.
- Giữ liên lạc với gia đình và bạn bè: Trong giai đoạn này nhân viên y tế có cảm giác như bị cô độc do lo sợ lây lan và tuân thủ quy định giãn cách xã hội, nên việc giao tiếp gặp khó khăn. Để hạn chế cảm giác này, bạn nên chú ý:
* Tăng giao tiếp với đồng nghiệp đang làm việc, cùng chia sẻ các suy nghĩ và cảm xúc, đồng thời hỗ trợ lẫn nhau (nhưng tuân thủ quy định an toàn).
* Duy trì kết nối với gia đình, bạn bè và những người có tầm ảnh hưởng quan trọng với bản thân bằng nhiều hình thức khác nhau.
* Mỗi ngày dành vài lần, mỗi lần 2-5 phút để định tâm vào một việc tốt đẹp nào đó để tận hưởng các khoảnh khắc thực tại. - Trước khi ngủ, bạn ghi nhận lại các điều tốt đẹp đã làm trong ngày và giữ tinh thần lạc quan theo những chiều hướng tốt, soi rọi lại cuộc sống của chính mình, giá trị của bản thân với gia đình và cống hiến cho xã hội.
Kiểm soát căng thẳng và tâm trạng trong thời gian này cũng quan trọng như quản lý sức khỏe thể chất. Hãy giữ an toàn cho bạn và chúng ta trước đại dịch Covid-19. Bạn cần hỗ trợ về sức khỏe tâm thần và tư vấn tâm lý trong giai đoạn dịch bệnh Covid này có thể liên hệ với Bác sỹ Nguyễn Văn Ca – Bệnh viện Quân y 175 để được hỗ trợ. (Điện thoại : 0982868577 hoặc Zalo VănCa)
BVQY175