Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thiếu tá, BSCKI Hoàng Xuân Trường – Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Quân y 175.
Ung thư vú là căn bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ Việt Nam và hầu hết các nước trên thế giới. Theo thống kê, vào năm 2020 ghi nhận mỗi năm ở nước ta có 182.563 số ca mắc mới ung thư, trong đó ung thư vú là 21.555 ca, chiếm tỷ lệ 11,8%.
Ung thư vú nếu phát hiện sớm, điều trị kịp thời kết quả điều trị rất tốt và là một trong những ung thư có kết quả điều trị tốt nhất.
Một trong những phương pháp tầm soát ung thư hiệu quả hiện nay là nhũ ảnh, phương pháp này góp phần làm giảm tử vong do ung thư vú từ 23 đến 65% đã được chứng minh qua các thử nghiệm lâm sàng.
Hiện nay, tại Bệnh viện Quân y 175 đã triển khai thực hiện tầm soát và chẩn đoán Ung thư vú với máy nhũ ảnh tiên tiến.
Kỹ thuật chụp nhũ ảnh bằng máy nhũ ảnh Siemens thế hệ mới
1. GIỚI THIỆU VỀ NHŨ ẢNH:
Chụp nhũ ảnh hay X-quang tuyến vú (tên tiếng Anh Mammography) là một kỹ thuật được dùng để sàng lọc, phát hiện các bệnh lý về tuyến vú và ung thư vú. Cùng với siêu âm, chụp nhũ ảnh là bước quan trọng trong việc chẩn đoán sớm ung thư vú. Đây cũng được xem là phương pháp tầm soát ung thư vú nhanh chóng, hiệu quả, không xâm lấn và ít tốn kém.
Mô vú và mô ung thư có độ hấp thu tia X khác biệt nhỏ, do đó cần thiết bị tia X được thiết kế đặc biệt để tối ưu hóa phát hiện ung thư vú.
Bệnh nhân tầm soát sẽ được chụp 2 tư thế: Đầu đuôi (Craniocaudal – CC) và giữa bên nghiêng (Mediolateral oblique – MLO).
Khi phát hiện sang thương trên phim tầm soát mà không rõ bản chất thì chỉ định chụp nhũ ảnh chẩn đoán: Chụp phóng đại, ép điểm, trong ngoài và ngoài trong.
2. GIÁ TRỊ CỦA NHŨ ẢNH:
Nhũ ảnh có độ nhạy rất cao 98% trong mô vú thoái hóa mỡ và phát hiện các sang thương dạng vi vôi hóa (Đây là dạng ung thư vú giai đoạn sớm mà siêu âm rất khó phát hiện). Độ nhạy của nhũ ảnh # 30 – 48% trên mô vú dày, vì vậy, hạn chế trong phát hiện ung thư vú ở mô vú dày đặc biệt với phụ nữ dưới 40.
Một trường hợp ung thư vú trên nhũ ảnh
3. NGUY CƠ VÀ LỢI ÍCH:
- Trung bình, tổng liều tia cho một lần chụp X quang tuyến vú điển hình với 2 tư thế của mỗi bên vú là khoảng 0,4mSv (mSv là thước đo liều bức xạ), nguy cơ ung thư vú do xạ là 6/1.000.000 phụ nữ.
- Khi thực hiện tầm soát cho 1.000.000 phụ nữ được có thể phát hiện 3000 ca ung thư vú.
- Tử vong do ung thư vú khoảng 50% nếu không được phát hiện sớm. Việc tầm soát ung thư vú có thể giảm 40%. Có nghĩa là 600 phụ nữ có thể được cứu sống nhờ tầm soát. Vì vậy, lợi ích nhũ ảnh vượt xa nguy cơ gây ung thư vú do xạ do đó đây là phương pháp hữu ích và cần thiết áp dụng trong tầm soát ung thư vú.
4. CHỈ ĐỊNH VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH NHŨ ẢNH:
- Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, phụ nữ ở độ tuổi 40 trở lên nên thực hiện chụp X-quang tuyến vú thường xuyên 1 – 2 năm/ lần.
- Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến cáo phụ nữ có nguy cơ ung thư vú trung bình nên chụp X-quang tuyến vú tầm soát thường xuyên bắt đầu từ tuổi 45. Phụ nữ độ tuổi từ 45 đến 54 nên chụp X-quang tuyến vú hàng năm, sau đó, giảm xuống 2 năm/ lần hoặc vẫn duy trì mỗi năm một lần.
- Nhóm phụ nữ có nguy cơ (tiền sử gia đình, xu hướng di truyền, từng mắc ung thư vú) nên khám sớm để biết được những lợi ích và hạn chế của việc chụp nhũ ảnh. Bác sĩ có thể sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm bổ sung (siêu âm vú, MRI) hoặc thực hiện các bài kiểm tra vú thường xuyên hơn.
- Người dưới 40 tuổi hạn chế tầm soát ung thư bằng nhũ ảnh vì mô vú dày, hạn chế trong phát hiện tổn thương và mô tuyến vú nhạy cảm tới tia X hơn so với phụ nữ trên 40 tuổi.
| TÓM LẠI
Giá trị nhũ ảnh:
Tầm soát ung thư vú bằng nhũ ảnh cho:
Tầm sóa ung thư vú theo nhóm tuổi:
|
Ban Truyền thông & Marketing